Zou jij Poekie naar de plastisch chirurg sturen?

Sinds een week dartelt katje Bles door ons huis. Ze is inmiddels negen weken oud, rent achter haar eigen staart aan, klimt in de gordijnen, ligt spinnend naast ons op de bank en valt elke veterschoen verbeten aan. Terwijl ik vertederd toekijk hoe ze op vier pootjes tegelijk opspringt om een denkbeeldig vliegje uit te schakelen, zie ik door het raam achter haar de buurpoes door de tuin banjeren.

Buurpoes is een paar jaar ouder, en het valt me op hoe groot ze is naast kleine Bles, en hoe anders een kitten er nog uitziet. Bles heeft grote oren, grote ogen, en een klein slank kattenlijfje. Een heel verschil met de kleine kop en het stevige postuur van de buuv, die snel en lenig door de heg wegglipt.

En dan raakt het me. Van onze katten houden we onvoorwaardelijk, als springerige kitten en als volwassen tijgerende kat, en als rustige senior en als oude dikke dommelende theemuts. En nooit kijken we naar onze lieve Poekie alsof ze gefaald heeft wanneer ze er niet langer als een doddige kitten uitziet, maar als de volwassen moederkat die ze inmiddels is.

Waarom kunnen we niet naar onszelf kijken zoals we naar Poekie kijken? Waarom kijken we met spijt naar onze kaaklijn, als die niet meer superstrak is; naar onze taille, als die niet meer wespen is; naar onze armen, als de eerste tekenen van bingo wings zich daar aandienen?

Waarom eisen we van onszelf dat we een eeuwige kitten blijven?

Vond ik mezelf mooier toen ik nog strakker, gladder en jonger was? Ja, natuurlijk. Zou ik er weer zo willen uitzien? Jazeker wel. Maar nu ik naar Bles kijk, die zich heeft opgerold in haar velours kattenmandje, en lui ligt te slapen na een tijdje rondjes racen over de banken (nageltjes uit), vraag ik me af waarom.

Bles heeft in een week al een plaats in mijn hart die ze nooit meer zal verlaten, hoe oud ze ook wordt, hoe dof haar vacht ooit ook zal worden en hoe stram ze ook ooit over de bank zal schrijden.

Tijd om mezelf als een Poekie te gaan zien.

Daar zijn we weer: "Nederlandse vrouwen zijn lui"

Onder de altijd fijne noemer Nederlandse vrouwen zijn luie donders veegt columniste Ebru Umar in de Volkskrant van 12 oktober de vloer aan met de mentaliteit van de Nederlandse, hooguit parttimende, 'werk-moet-leuk-zijn'-vrouw.

Umar brengt een hoop zinnige argumenten waarom je als vrouw voor je zelfstandigheid moet zorgen, en haar uitsmijter is ronduit briljant: "De man die zich mij denkt te kunnen permitteren moet nog geboren worden."

Zonde is alleen dat de kop boven het artikel weer alles op één hoop veegt en straal voorbijgaat aan het feit dat 'no woman is an island, entire of itself'. Onze cultuur heeft invloed; de manier waarop we denken en kijken heeft invloed; ons Nederlandse moederschapsideaal heeft invloed.

Ja, ik ben ook voor economische zelfstandigheid van een ieder. Ja, ik ben ook voor het benutten van de talenten van iedereen (in werk én in zorgen, voor mannen én vrouwen). Maar ook: ja, ik word doodmoe van het eeuwige geschop naar de Nederlandse moeders. Cultuur zit tussen ons aller oren, niet alleen van de moeders, ook van de vaders die wel fulltime blijven werken; de werkgevers die denken dat vrouwen 'nu eenmaal minder ambitieus worden' als ze kinderen krijgen en ze geen uitdagingen meer bieden; een omgeving die een moeder die vier dagen werkt, een carrièremoeder noemt, en een vader die vier dagen werkt, een zorgende vader

Hebben vrouwen daar een aandeel in? Ja. Is het goed dat wij vrouwen onze verantwoordelijkheid nemen? Ja. Zijn we er dan? Nee, natuurlijk niet.

In haar boek Vanuit je hart naar succces laat de als jonge single superambitieuze Jolanda Holwerda openhartig zien hoe moeilijk het was om haar ambities vast te houden toen ze moeder werd - onze hele cultuur was gewoon niet ingericht op ouders met ambities in hun werk én in hun gezinsleven. Die worsteling leidde uiteindelijk tot de oprichting van Lof magazine, inmiddels uitgegroeid van blad met een missie tot missie met een blad, een online platform, de Loflist Beste Werkgevers voor Werkende Ouders en de Lof Next Role Model-verkiezingen.
Over vrouwen die hun verantwoordelijkheid nemen gesproken - Jolanda veranderde de wereld er meteen ook bij.

In haar boek interviewt ze ook Yvonne Benschop, die als hoogleraar Organizational Behavior veel onderzoek doet naar gender en diversiteit in organisaties. Als afsluiter dit stuk uit Jolanda's interview met haar:

"Geen nuance, simpel scoren
Boeken van vrouwen die andere vrouwen ongezouten de maat nemen (denk Marike Stellinga met De mythe van het glazen plafond, denk Elma Drayer met haar Verwende Prinsesjes) krijgen veel aandacht in de media. Over zulke boeken, kan Benschop kort zijn: daarover sloeg Aaf Brandt Corstius al de spijker op de kop in een column in NRC Next. In die column schreef ze: “Het is een nieuw soort beroep geworden: iets shockerends over vrouwen roepen, daar een boek over schrijven, op de cover van dat boek gaan staan met een integere, maar scherpe blik en vervolgens tot in lengte van dagen je punt (en eigenlijk alle punten die vagelijk raken aan het onderwerp ‘vrouw’) in talkshows verdedigen tegen de mannen aan tafel, liefst in een leuke jurk.” * Met een genuanceerde boodschap haal je namelijk de headlines niet, concludeert ze in haar slotzin.
Benschop onderschrijft dat. De uitersten trekken de aandacht, zegt ze, omdat de complexe, genuanceerde boodschap voor veel mensen ongemakkelijk voelt. Die boodschap is dat vrouwen onderling sterk verschillen, en dat je dus niet alle vrouwen noch de ambities van vrouwen over een kam kunt scheren. Ambities zijn niet individueel bepaald, maar ambities groeien of kwijnen weg in bepaalde omstandigheden."

Vanuit je hart naar succes, p. 101/102. Citaat column* uit: ‘Liefst in een leuke jurk’, Aaf Brandt Corstius. In: NRC Next, 29 september 2009. De hele column lees je hier, aanrader

Meer lezen over Vanuit je hart naar succes, bij Bol.com:

Vanuit je hart naar succes
Jolande Holwerda

Change of name

In het najaar van 2007 verscheen mijn boek “Een nieuwe carrière na je 35e“. Een boek waarin zeventien vrouwen openhartig en inspirerend vertellen over hun keuze om hun loopbaan helemaal om te gooien – of juist niet. Want ook met kleine wijzigingen kun je meer voldoening en plezier in je werk vinden. Vijf deskundigen laten in het boek hun licht schijnen over financiën, pensioen, loopbaankeuzes en leeftijd. Het boek was de ‘pilot’ uitgave van Réunion en ging ook over mijn eigen loopbaanswitch - van marketeer via thuisblijfmoeder tot uitgever.

Nu, vier jaar later, is Uitgeverij Réunion volop in bedrijf en zijn we trots op al onze titels – zowel papieren edities als eBooks – op het gebied van Management, Bestuur, Loopbaan en Persoonlijke Ontwikkeling. Al onze titels zijn verkrijgbaar via elke boekhandel in Nederland. En sinds vorige week heeft Réunion ook zijn eigen webwinkel.

Om dit te vieren, is het boek waar het mee begon nu blijvend in prijs verlaagd naar de meeneemprijs van maar € 9,90. Als inspiratie voor iedereen die wel eens droomt van een loopbaanswitch.

Ook vond ik dit een goed moment om mijn blog van naam te veranderen. Uitgeverij Réunion groeit en bloeit, en heeft een eigen platform met blog en webwinkel rondom alles wat we uitgeven (en dat wordt steeds meer).
Hier wil ik blijven bloggen over alles wat me raakt in boeken, in ondernemen en uitgeven, en in het leven, ook waar het niet direct te maken heeft met Réunion.

Vandaar hier voortaan de naam Boekenbusiness.
Nu alleen nog tijd maken om vaker te bloggen over nog meer boeken :-).

Moederschap versus ambities - en hoe ik me weer 'compleet' voelde

Zes jaar geleden liep ik als fulltime thuisblijfmoeder, met mijn twee heerlijke jonge zoons in een duowandelwagen, door de woonerven van Nieuwegein. Op weg om de eendjes te voeren, of een boodschap te doen, of een poosje te gaan kijken bij de fascinerende graafmachines op het bouwterrein. Een auto passeerde langzaam, en ik hoopte vurig dat de bestuurder verdwaald was en mij de weg zou vragen. Een kans op een gesprekje met een volwassene!

In die tijd verlangde ik soms hevig terug naar mijn werkende-moederleven. Ik miste het onafhankelijke, het individuele, het gevoel iets echt te kunnen. Dat hinderde me en ik ging erdoor aan mezelf twijfelen. Als ik zo veel van mijn man en mijn kinderen hield (en dat deed ik), waarom miste ik mijn werk dan zo? Waarom was ik dan zo kinderachtig en egoïstisch en kon ik niet gewoon genieten van wat ik had?

Maar áls ik dan echt mijn werk zo miste, waarom regelde ik dat dan niet gewoon? Dat zou geen enkel probleem moeten zijn voor een moeder van twee anno 2005, behalve dan dat ik het gewoon niet voor elkaar had gekregen in de jaren dat ik het had geprobeerd.

Ik voelde me soms alsof ik uit twee helften bestond. Ik was een gelukkige moeder en kon veel tijd met mijn kinderen doorbrengen. Maar mijn andere zelf bleef mijn eigen ambities, werk en individualiteit maar missen. En dat was raar, want alles was mijn eigen keuze. Ik kon immers doen wat ik maar wilde: fulltime werken, parttime werken, helemaal niet werken. Waarom dan klagen over de keuze die ik zelf gemaakt had?

Stop met zeuren, dacht ik. Maar het hielp niet echt.

Toen las ik Necessary Dreams, dat prachtige boek van psychiater Anna Fels, voortgekomen uit haar verwondering over de moeizame relatie die veel vrouwen nog hebben met ambitie. Precies zoals ik. Ik was weg van haar boek, omdat ze beschrijft hoe mooi ambities eigenlijk zijn en hoe belangrijk ze zijn voor ons welzijn en ons geluk.

Fels laat zien dat het kunnen nastreven van je ambities voor elk mens zo nodig is als zuurstof. Ambitie heeft twee helften, zegt ze, 'ergens goed in zijn, én daarvoor erkenning krijgen'. En of je ambitie nu lesgeven, tekenen, neurochirurgie of appeltaarten bakken is; ergens goed in zijn en er erkenning voor krijgen, vervult een levensbehoefte in ons allemaal.

De weg naar ergens goed in zijn ligt voor vrouwen tegenwoordig wijd open. Alle opleidingen, op alle niveaus, en alle beroepen zijn vrij toegankelijk. En dat is een enorme winst. Maar erkenning ligt nog wat lastiger voor vrouwen, laat Fels zien. En dat onderbouwt ze met gedegen onderzoeken en mooie voorbeelden.

Van vrouwen vinden we, vaak nog onbewust, dat ze natuurlijk volop ambitieus mogen zijn - maar pas nadat ze voor alle anderen gezorgd hebben. En die druk doet zich in onze tijd vooral nog voor in de levensfase dat vrouwen kinderen krijgen. Voor mij laat het zich samenvatten in de bekende Nederlandse situatie: een moeder die vier dagen werkt, is een carrièremoeder; een vader die vier dagen werkt, is een zorgende vader.

Haar boek was een en al herkenning en maakte dat ik me weer 'compleet' voelde. De twee helften die ik dacht dat ik in mij had, hoefden niet met elkaar te strijden, ze waren één en dezelfde. Necessary Dreams inspireerde me zowel om milder voor mezelf te zijn (er was immers niets 'mis' met mij) als veeleisender, om de lat hoger te leggen en mijn dromen waar te maken.

Haar inzichten hielpen mij om niet meer te klagen en te blijven hangen, maar om verder te gaan.
Een paar jaar later richtte ik mijn eigen uitgeverij op, volop gesteund en aangemoedigd (ja - erkenning) door mijn man, van wiens motto 'gewoon dóen' ik heel veel heb geleerd.
Tot mijn verbazing - en lichte verontwaardiging - was Necessary Dreams nog niet in Nederland uitgegeven. En ik ben er heel erg blij mee en trots op dat ik dat met Réunion heb kunnen doen. Het boek verdient het.

Meer lezen bij Bol:

Het avontuur van een ondernemer

Vanuit je hart naar succes is 'Bridget Jones met een missie': naast de zoektocht van een werkende moeder en een managementboek over diversiteit, is het ook een heel erg aanstekelijk boek over de weg van een gedreven ondernemer.

Uit pure overtuiging wilde Jolanda Holwerda Lof van de grond krijgen: een blad dat een stem geeft aan moeders met ambities in werk én gezin.
En daarmee sloeg ze - onbedoeld - het avontuurlijke pad van de ondernemer in. Wat voors en tegens heeft, schrijft ze over die beginperiode:

"Een echt businessplan heb ik niet, al heb ik wel - op de befaamde achterkant van een sigarenkistje - een ‘exploitatiemodel’ uitgewerkt. Dat ontlokt een vader van een vriendin de vraag of ‘we niet achter onze ambities aan hobbelen’. Het gaat om cashflow, dames! Op zich een terechte opmerking, maar met de cijfers die uit een echt businessplan waren getoverd, had Lof waarschijnlijk nooit het levenslicht gezien."

De 1111 punten van een ondernemer
Mooi zijn de quotes van ondernemers die haar aanmoedigen:

"Ondanks de kritische geluiden zijn er vooral veel mensen die me een hart onder de riem steken om mijn plannen door te zetten. Peter Rikhof, voormalig hoofdredacteur van Sprout en in die tijd bezig het blad Brookz op te richten, stimuleert me met zijn jongensachtige bravoure een ‘fake it ‘till you make it’-houding aan te nemen. En Sarriel Taus, ondernemer en oprichter van restaurant Fifteen Amsterdam motiveert me enorm met zijn uitspraak:
"Je kunt als ondernemer 1111 punten halen: 1 voor het idee, 10 voor het op papier zetten, 100 voor het ophalen van geld en 1000 als je het ook doet.” Het is zeer illustratief voor waar we staan. Het idee is er (de bladformule is klaar), het staat op papier (de dummy is af), er is geld voor de start (we hebben founding partners) en nu de volgende duizend… het echt gaan doen."

Durf op je bek te gaan
Maar ook uit heel andere hoek komt steun - bijvoorbeeld van vakbondsvrouw Agnes Jongerius, bij wie Jolanda een workshop volgt met de veelzeggende titel: ‘Wees niet bang om op je bek te gaan, durf te dromen van succes'. Voor haar boek interviewde Jolanda Agnes Jongerius opnieuw. Durf je ambities waar te maken, en laat je niet weerhouden door de angst om op je gezicht te gaan, is haar boodschap.

“De angst om onderuit te gaan, is een deel van de belemmering voor veel vrouwen om hun ambities waar te maken. Als ik kijk naar de gemiddelde man en de gemiddelde vrouw, zie ik dat mannen er minder moeite mee hebben om, als ze eens onderuit gaan, weer op te staan en het stof van hun knieën af te kloppen. Daarna is het voor hen gewoon nieuwe ronde, nieuwe kansen."

Het zijn dit soort quotes die ik als ondernemer nog steeds af en toe opensla. Zeker in dit soort economische tijden kan ik een oppepper hier en daar wel gebruiken. Haal die punten, durf op je bek te gaan. En anders maar nieuwe ronde, nieuwe kansen.

Laten we kappen met elkaar 'queen bee' noemen

In artikelen en discussies over diversiteit en de doorstroming van vrouwen kom ik af en toe ook de term queen bee tegen. De queen bee staat dan voor een vrouw die op eigen kracht naar de top is gekomen en eenmaal daar aanbeland, andere vrouwen niet helpt (of sterker nog, tegenwerkt) om er ook te komen. Ze zou namelijk vinden dat zij het ook allemaal alleen heeft gedaan, dat anderen dus ook geen kruiwagentje hoeven te hebben, en bovendien dat het heel fijn is om de enige vrouw in een groep mannen te zijn. Als queen bee wordt ze ook wel eens genoemd als een van de oorzaken waardoor andere vrouwen niet op kunnen klimmen.

Toen ik gisteravond weer zo'n artikel zag, schoot die benaming mij ineens in het verkeerde keelgat. Ik kon er niet precies de vinger op leggen, en heb wat lopen broeden over de redenen waarom het me dwars zit. Hier is het lijstje waar ik tot nu toe op kwam:

- Er is geen vergelijkbare benaming voor onbehulpzame topmannen. Blijkbaar moet een topvrouw empathischer en behulpzamer zijn dan de topmannen, anders plakken we dit label op haar;

- Voor (top)vrouwen is het sowieso balanceren op een dun lijntje. Vrouwelijke managers doen het namelijk niet gauw goed: als we ze 'aardig' en ‘vrouwelijk’ vinden, zien we ze als minder competent; en als we ze als 'competent' zien, vinden we ze minder aardig en minder vrouwelijk. (Blijkt keer op keer uit onderzoek). Best kans dat de vrouw in kwestie niet per se 'onaardiger' is dan haar mannelijke collega's, maar we accepteren het van haar gewoon minder.

- Met 'queen bee' zetten we een vrouw weg als een karikatuur, in plaats van haar te beschouwen als een individu met eigen capaciteiten en drijfveren (waar het bij diversiteit toch om draait); een karikatuur die bovendien als een boemerang terugslaat op ons allemaal ("zie je wel, zo zijn vrouwen onder elkaar"). We halen niet alleen haar maar ook onszelf omlaag als we een andere vrouw een queen bee noemen.

Beoordeel topvrouwen (net als topmannen) op hun prestaties, op hun capaciteiten, op hun leiderschap, op hun communication skills, en laten we de karikaturen uit ons woordenboek schrappen.

Moeders die elkaar inspireren en aanmoedigen

Jolanda Holwerda's Vanuit je hart naar succes is één groot hart onder de riem voor alle moeders (en gelukkig steeds meer vaders) die willen genieten van hun gezin én van hun werk. En als we elkaar steunen, elkaar inspireren en aanmoedigen, kunnen we de wereld veranderen, zegt Jolanda.

Met haar boek springt ze als 'Bridget Jones met een missie' op de bres voor alle moeders die ambities hebben in werk én privé-leven. Hieronder een fragment uit het boek, waarin Jolanda vertelt over het idee voor LOF magazine, dat ze later van de grond af aan zou opbouwen tot een multimediaal platform voor werkende ouders:

"Ik mis een klankbord en een spreekbuis voor werkende moeders die niet langer in een omgeving willen zitten waar de combinatie van werk en zorg niet bespreekbaar is. Waarom moet je vooral niet over je gezin en kinderen praten als je carrière wilt maken? Waarom kun je niet én moeder én werknemer zijn? Ik heb behoefte om positieve verhalen te delen met andere vrouwen. [... ] Ik wil een blad dat vrouwen zoals ik inspiratie, herkenning en erkenning biedt, en dat ons laat zien dat we niet alleen staan.

Maar ik wil ook laten zien dat kinderen onze toekomst zijn en dat we als maatschappij een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid hebben om ze op te voeden en op een positieve manier in de wereld te zetten. Het idee komt van binnenuit, recht uit mijn hart en is ontzettend sterk. Ik kan dat gevoel alleen maar volgen. Lof – in de embryofase- is geboren."

En een prachtige quote van Faiza Dadi, operationeel directeur van de Baak, een van de geïnterviewden:

“Een rolmodel is voor mij iemand die heldere keuzes maakt en zich daarover openlijk durft uit te spreken. Iemand die niet het bekende schimmenspel speelt door werk minder belangrijk te maken uit angst een slechte moeder gevonden te worden. En tegelijkertijd op de zaak haar kinderen ontkent, omdat ze denkt dat ze anders niet meetelt. Vrijuit spreken geeft juist energie om er dubbel zo hard voor te kunnen gaan.”

Voor wie meer wil lezen, hier meer informatie over Vanuit je hart naar succes bij Managementboek